Vòng tròn bậc 5 là gì?

Vòng tròn bậc 5 là một sơ đồ hình ảnh trực quan bao gồm tất cả các âm giai (Key) Trưởng và Thứ. Các âm giai Trưởng nằm ở vòng tròn phía ngoài và các âm giai Thứ song song tương ứng nằm ở vòng tròn phía trong. Mỗi chữ cái trên vòng tròn này cũng có thể đại diện cho một hợp âm hoặc một nốt nhạc.

Vòng tròn bậc 5 giúp Sếp hiểu một cách trực quan mối quan hệ giữa các tone và các hợp âm. Bạn có thể sử dụng vòng tròn này để:

• Sáng tác nhạc: Một ý tưởng bài hát có thể bắt đầu từ một vài hợp âm nghe “thuận tai” khi đi cùng nhau. Ba hợp âm Trưởng và ba hợp âm Thứ nằm trong bất kỳ một góc phần tư nào của vòng tròn đều thuộc cùng một tone, do đó chúng sẽ nghe rất hòa quyện.
• Dịch giọng (Transpose) hợp âm: Bạn có thể đặt các hợp âm của một bài hát lên vòng tròn, sau đó dịch giọng bằng cách di chuyển mẫu hình (pattern) đó xung quanh vòng tròn. Ví dụ: Với các hợp âm C, F và G; C ở giữa, F cách một bước ngược chiều kim đồng hồ và G cách một bước theo chiều kim đồng hồ. Khi dịch giọng sang tone La Trưởng (A major), các hợp âm tương ứng sẽ là A, D và E.

Nếu đi theo chiều kim đồng hồ, giữa mỗi tone sẽ là một quãng 5 đúng (perfect fifth) đi lên. Nếu đi ngược chiều kim đồng hồ sẽ là quãng 5 đúng đi xuống. Nếu bắt đầu tại bất kỳ tone nào và đi lên quãng 5 đúng 12 lần, Sếp sẽ quay trở lại đúng tone ban đầu đó.

Cách sử dụng Vòng tròn bậc 5 tương tác

Khi bạn nhấn vào bất kỳ tone nào trên vòng tròn, bạn sẽ thấy các hợp âm của tone đó. Mỗi hợp âm được đánh dấu bằng một số La Mã đại diện cho bậc của hợp âm trong âm giai:

• Số La Mã viết hoa (I, IV, V): Chỉ hợp âm Trưởng
• Số La Mã viết thường (ii, iii, vi): Chỉ hợp âm Thứ.
• Số La Mã kèm vòng tròn nhỏ (vii°): Chỉ hợp âm giảm (diminished).